Brazylia „rozpycha się” na światowym rynku jaj

Brazylijczycy osiągnęli rekordowo wysokie wyniki w eksporcie jaj konsumpcyjnych w 2025 roku. Deficyt jaj na amerykańskim rynku i ich wysokie ceny po wybuchu epizoocji grypy ptaków spowodowały gwałtowny wzrost importu przez Stany Zjednoczone. Brazylia została zaakceptowana przez Amerykanów jako jeden z największych dostawców w ostatnich kilkunastu miesiącach. W okresie styczeń – lipiec 2025 roku Stany Zjednoczone były głównym odbiorcą brazylijskiego eksportu jaj, z importem na poziomie 18 976 ton, co stanowi wzrost o 1419 proc. – wskazują dane Brazylijskiego Stowarzyszenia Białka Zwierzęcego (ABPA). Pod znakiem zapytania stoi jednak dalszy handel z USA po nałożeniu 6 sierpnia 50 proc. cła na import brazylijskiej żywności, w tym jaja. Według prezesa ABPA – Ricardo Santin, trudne do przewidzenia są dalsze obustronne relacje handlowe, jednak istnieje szansa, że Stany Zjednoczone nadal będą zwracały się ku Brazylii po tym, jak grypa ptaków zmniejszyła krajowe dostawy jaj, a popyt nadal będzie pozostawał wysoki w obliczu istniejących niedoborów.  

Całkowity wolumen sprzedaży zagranicznej jaj (w tym świeżych i przetworzonych) przez brazylijski przemysł wyniósł w okresie siedmiu miesięcy tego roku 30 174 ton, co stanowi wzrost o 207,3% w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku (9 818 ton). Skumulowane przychody za ten okres wyniosły 69,567 mln USD. Na liście pozostałych istotnych klientów eksportowych znalazły się kraje: Chile z 2 562 tonami (-27,9%), Japonia z 2 019 tonami (+175,2%) oraz Meksyk z 1 843 tonami. Na uwagę zasługuje również obecność Brazylijczyków w handlu z: Angolą (889 ton), Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi (1 677 ton), Urugwajem (428 ton) i Sierra Leone (473 tony). W samym tylko lipcu Brazylia wyeksportowała 5 259 ton, co stanowi wzrost o 304,7 proc. w porównaniu z poziomem wysyłek odnotowanym w lipcu 2024 roku (1300 ton).

Mimo, że brazylijskie drobiarstwo znane jest z eksportu  kurczaków, a nie ze sprzedaży jaj za granicę, to jednak od pewnego czasu analitycy Krajowej Izby Producentów Drobiu i Pasz zwracają uwagę na oczekiwania brazylijskiej branży jajecznej, która  przed kilkoma laty zaczęła wdrażać plany rozwoju ekspansji zagranicznej. KIPDiP uważa, że choć zamysł Brazylijczyków wydaje się być w fazie wstępnej, należy go przyjąć całkiem poważnie. Ostatnie zdarzenia związane z uruchomieniem współpracy z Amerykanami dowodzą, że  w nie tak dalekiej przyszłości, może się okazać, że o eksporcie brazylijskich jaj będzie tak samo głośno jak o brazylijskich kurczakach. Należy mieć na uwadze również wydarzenia biznesowe z pierwszego kwartału 2025 roku. W lutym 2025 roku ogłoszono, że brazylijski gigant mięsny JBS zainwestował w brazylijski rynek jaj konsumpcyjnych poprzez nabycie udziałów w firmie Mantiqueira Alimentos - jednego z największych producentów jaj w Ameryce Południowej a w marcu brazylijski inwestor Ricardo Faria znany jako „Król Jaj” nabył zakłady produkcyjne jednego z największych producentów jaj w USA – firmy Hillandale Farms.

Poczynania Brazylii na międzynarodowym rynku jajecznym są nie tylko interesujące z punktu widzenia wielkości sprzedaży, ale szczególną uwagę przykuwa struktura geograficzna największych rynków zbytu. Błyskawiczna reakcja Brazylii na silny popyt zgłaszany przez Amerykanów dowodzi jak efektywna potrafi być współpraca przemysłu drobiarskiego z Brazylii z administracją rządową na arenie międzynarodowej. Z dotychczasowych analiz KIPDiP wynika, że jednym ze strategicznych celów południowoamerykańskich firm jajecznych jest wykorzystanie  wypracowanej przez lata potężnej pozycji firm drobiarskich w krajach arabskich. Bliski Wschód postrzegany jest, jako największa szansa chociażby z uwagi na fakt, że rynek ten preferuje białe jaja, które dominują w brazylijskiej produkcji. Brazylijczycy chcą zdobyć rejon handlowy, który dla wielu światowych graczy jest ciekawym kąskiem (poza Azją). Analitycy KIPDiP sądzą, że zasadniczym kluczem do sukcesu, poza ceną, mogą być bezpośrednie powiązania kapitałowe w krajach arabskich brazylijskich liderów w eksporcie mięsa drobiowego.

Wysoko na liście odbiorców znajduje się również Japonia i inne kraje azjatyckie. Przypadek Japonii pokazuje, że popyt w krajach azjatyckich o wysokiej wartości dodanej może napędzać handel zagraniczny brazylijskiej branży. Firmy z Brazylii poczyniły znaczne inwestycje, aby sprostać oczekiwaniom zagranicznych kontrahentów i kreować pozytywny wizerunek eksporterów z Brazylii.  Działalność eksportowa stała się dla firm jajecznych ważnym źródłem przychodów w odpowiedzi na wyzwania wynikające z zachodzących zmian po stronie kosztowej produkcji drobiarskiej.

Nie jest wykluczone, że w dłuższej perspektywie obecność Brazylii osłabi zdolność konkurencyjną europejskich firm. - Sądzimy, że jeśli obecnie Brazylia słynie tylko z eksportu kurczaków, to nie powinno się lekceważyć oczekiwań brazylijskiej branży jajecznej, która  zaczyna wdrażać plany rozwoju ekspansji zagranicznej w „nowej kategorii”. W poprzednich latach jednym z głównych czynników wspierających wzrost produkcji jaj był wzrost spożycia na rynku wewnętrznym. W Brazylii konsumpcja krajowa odpowiada za ponad 90 proc. zagospodarowania jaj z lokalnej  produkcji. Zaledwie niewielki odsetek wyprodukowanych jaj trafiał na eksport. Może się jednak okazać, że w perspektywie długoterminowej to eksport stanie się jedną z sił napędowych rozwoju branży jajecznej w Brazylii – zauważa Katarzyna Gawrońska, prezes Krajowej Izby Producentów Drobiu i Pasz.

Zdaniem prezeski KIPDiP, dla światowej konkurencji powolne ale konsekwentne działania Brazylijczyków mogą okazać się dotkliwe w skutkach. Japonia – na który to rynek także  postawili eksporterzy z Ameryki Południowej – jest od wielu lat obiecującym rynkiem zbytu dla tak dużych graczy jak Stany Zjednoczone czy państwa Unii Europejskiej. Warto zauważyć, że japońscy importerzy są największym kupcem przetworów jajecznych z Unii Europejskiej.